SEMINAR QUỐC TẾ CÁC VẤN ĐỀ QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN RỪNG TẠI VIỆT NAM VÀ NHẬT BẢN

Theo công bố của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, diện tích rừng của Việt Nam đã đạt tỷ lệ che phủ 41,65% (tính đến 31/12/2018). Tuy nhiên, các vấn đề quản lý tài nguyên rừng tại Việt Nam còn gặp muôn vàn khó khăn do cơ sở dữ liệu diện tích và chất lượng rừng chưa đồng bộ, nạn phá rừng ở nước ta vẫn còn diễn ra tại nhiều nơi và thiên tai, lũ lụt đã đến mức báo động tại các địa bàn của diện tích rừng bị suy giảm nghiêm trọng. Các nhà quản lý và nhà nghiên cứu đều nhận thức rõ việc triển khai cập nhật hệ thống cơ sở dữ liệu, áp dụng các phương pháp quan trắc rừng tiên tiến và hiện đại sẽ góp phần làm cơ sở cho các nhà quản lý và hoạch định chính sách đưa ra các chương trình quản lý, khai thác rừng hiệu quả. Nhật Bản là quốc gia có tỷ lệ che phủ rừng gần gấp đôi so với Việt Nam, công nghệ quản lý, giám sát rừng hiệu quả và không khai thác rừng để xuất khẩu gỗ.  Do vậy, Ngày 25/10/2019, khoa Môi trường đã tổ chức seminar Quốc tế về các vấn đề quản lý tài nguyên rừng tại Việt Nam và Nhật Bản tại hội trường B nhằm học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm trong công tác quản lý rừng và quan trắc đa dạng sinh học.

 

GS.TS Larry Lopez Giới thiệu kỹ thuật trong quản lý tài nguyên rừng

GS.TS. Larry Lopez giới thiệu kỹ thuật mới trong quản lý tài nguyên rừng

 Tham dự có GS.TS. Larry Lopez và nghiên cứu sinh Nguyễn Hà Trang, Đại học Yamagata, Nhật Bản; PGS.TS. Ngô Thế Ân, trưởng khoa Môi trường, các giảng viên, sinh viên khoa Môi trường. Tại buổi seminar GS.TS. Larry Lopez đã giới thiệu kỹ thuật mới trong sử dụng flycam chụp ảnh và phân loại tự động thảm thực vật rừng và xác định chi tiết đến loài thực vật.Ưu điểm của công nghệ mới có độ chính xác hơn ảnh vệ tinh và dễ áp dụng trong mọi điều kiện địa hình và thời gian quan sát , thu thập thông tin. NCS Nguyễn Hà Trang (ĐH Yamagata) trình bày quá trình tiếp cận sử dụng phần mềm điều khiển flycam và kỹ thuật phân loại thực vật rừng kết hợp giữa ảnh vệ tinh, đặc điểm hình thái của thực vật, phân tích theo vòng năm và sử dụng đồng vị phóng xạ C13 để xác định tuổi thực vật.

NCS. Nguyễn Hà Trang trình bày kỹ thuật giải đoán ảnh đánh giá rừng bị thương tổn bởi dịch hại

Các giảng viên và sinh viên tham gia seminar đã đưa ra nhiều câu hỏi tìm hiểu về công nghệ mới của Nhật bản và mong muốn được tập huấn trong chuyến trao đổi ngắn hạn vào tháng 11/2019. GS.TS. Larry Lopez hoan nghênh tinh thần học tập của sinh viên khoa môi trường và cam kết đưa nội dung sử dụng flycam trong phân loại thực vật rừng vào trong chương trình tập huấn tại Nhật Bản cho sinh viên khoa Môi trường.

PGS.TS Nguyễn Thanh Lâm trình bày về hợp tác quốc tế trong phân loại thảm thực vật

PGS.TS Nguyễn Thanh Lâm trình bày về hợp tác quốc tế trong phân loại thảm thực vật rừng có sự tham gia của công đồng địa phương trong quản lý tài nguyên rừng

Các vấn đề về chi trả dịch vụ môi trường, chính sách giao đất giao rừng, quan trắc đa dạng sinh học và xác định loài có sự tham gia của cộng đồng trong điều kiện Việt Nam đã được  đưa ra thảo luận sôi nổi. Mặc dù rừng có đa chức năng và cung cấp đa dạng các dịch vụ môi trường từ bảo tồn nguồn nước, bảo vệ đất, điều hòa khí hậu, bảo vệ các công trình thủy điện, cố định CO2 trong sinh khối hạn chế phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính, bảo tồn đa dạng sinh học và du lịch, nhưng chi trả dịch vụ môi trường rừng ở huyện Ba Bể mới tập trung vào dịch vụ du lịch và thủy điện. Kết quả nghiên cứu của TS. Cao Trường Sơn chỉ rõ người dân địa phương chưa được chi trả đầy đủ các dịch vụ mà họ đã cung cấp cho nhiều đối tượng hưởng lợi do tính công bằng và tính minh bạch còn hạn chế trong việc xác định đầy đủ các dịch vụ cung ứng. TS. Nguyễn Thu Thùy đã khẳng định chính sách giao đất giao rừng tại Việt Nam đã tạo ra nguồn động lực lớn trong công tác trồng rừng và bảo vệ phát triển rừng. Diện tích rừng của Việt Nam đã tang lên nhanh chóng trong giai đoạn hiện nay và đô che phủ gần tương đương thời kỳ trước năm 1945. Tuy nhiên chính sách giao đất giao rừng cần phải lưu tâm hơn đến các đối tượng trực tiếp trồng rừng và sinh kế của người dân. Công tác phân loai và xác định các loài thực vật trên thực địa vô cùng khó khăn và vất vả. Kết quả phân loại chỉ thực sự khả quan khi có sự tham gia của cộng đồng địa phương và nhà phân loại thực vật.  PGS.TS Nguyễn Thanh Lâm khẳng định cần phải áp dụng công nghệ viễn thám, GIS và flycam để giảm chi phí và công lao động trên thực địa.

TS. Cao Trường Sơn trình bày kết quả đánh giá tính minh bạch trong chi trả dịch vụ môi trường rừng
TS Nguyễn THu Thùy trình bày thực trạng công tác giao đất nhằm quản lý tài nguyên rừng
TS Võ Hữu Công trình bày phân loại thực vật và định danh khoa học các loại cây thuốc bản địa

TS Võ Hữu Công trình bày phân loại thực vật và định danh khoa học các loài cây thuốc bản địa

Tóm lại, những vấn đề các nhà khoa học nêu ra trong seminar Quốc tế đều nhằm mục đích cải thiện chất lượng quan trắc, đánh giá chất lượng rừng và đề xuất các giải pháp quản lý tốt hơn cho công tác bảo vệ, quản lý tài nguyên rừng, đáp ứng phát triển bền vừng không chỉ riêng ở nước ta, mà là vấn đề của toàn cầu.

Khoa Môi trường